Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) presenteerde op 4 september jl. aan het klootjesvolk haar ‘Reflectie op Weer ruimte voor boer, natuur en bouw: maatregelpakket voor landbouw, natuur en stikstof’. De media-elite mocht al een dag eerder de bevindingen van het PBL tot zich nemen.
De reflectie opent met de volgende zinnen: “Het kabinet wil de huidige stikstofdepositiedoelen in de Omgevingswet vervangen voor emissiedoelen: het stelt een reductie voor van 42 tot 46 procent van de ammoniakemissie in de landbouw in 2035 ten opzichte van 2019, 50 procent ammoniakreductie in de industrie en 50 procent reductie van stikstofoxiden uit mobiliteit. Een nadere ecologische onderbouwing voor de hoogte van die emissiedoelen ontbreekt in de brief”.
Die laatste zin betekent;
Het kabinet stelt in zijn plannen weliswaar concrete percentages en doelen voor het verlagen van de stikstof- en ammoniakuitstoot, maar de wetenschappelijke en ecologische logica achter de exacte hoogte van die gekozen cijfers ontbreekt …
Zoals ook een noodzakelijke sociale en economische impactanalyse voor het agro complex en de gehele samenleving, ontbreekt.
Typerend.
Fuik
Het PBL borduurt in haar reflectie voort op modellen, schattingen, emissies, berekende depositie en kritische depositiewaarden. En berekent de effecten van emissiereductie voor Natura 2000 gebieden op het aloude Nederlandse stikstofinstrumentarium.
Precies de factoren waardoor we al sinds 2019 niet uit de door Den Haag zelf gecreëerde ‘stikstofimpasse’ komen! We zwemmen door in dezelfde fuik.
Het PBL is zich waarschijnlijk zelf ook zeer bewust van de tekortkomingen waarmee ze hun opdracht uit kunnen oefenen: het woord ‘kan’ komt maar liefst 104 keer voor in de reflectie.
Aannames, aannames, aannames
Het PBL stelt dat emissiereductie in de veehouderij, zorgt voor vermindering van de stikstofdepositie op stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. En concludeert vervolgens dat de voorgestelde emissiereductiemaatregelen pas op de lange termijn ruimte biedt voor nieuwe vergunningen én natuurherstel.
Dat is maar zéér de vraag!
Want het PBL negeert de praktijkproef uit 2023 op Schiermonnikoog, waar onder leiding van Jan Willem Erisman, melkveehouders aldaar, 40% van hun melkvee opruimden om aantoonbare emissiereductie te bewijzen. Luchtconcentratiemetingen in de daaropvolgende periode lieten echter geen dáling van de luchtconcentratie ammoniak zien, maar een stijging.
Ongeveer hetzelfde geldt voor de periode toen tijdens de varkenspest (1997 – 1998) van de 15 miljoen varkens in Nederland er 12 miljoen werden ‘geruimd’: er was geen daling van ammoniak te zien in de luchtconcentratiemetingen. Evenals na de MKZ-ruimingen en de ruimingen van pluimvee door vogelgriep: de luchtconcentratiemetingen ammoniak bleven gelijk.
(De enige stikstofcijfers die de afgelopen jaren wél serieuze verlagingen in luchtconcentratie lieten zien door emissiereducties, waren de concentratiegegevens van NOx tijdens de lockdowns: die daalden toendertijd scherp!).
Wat het uitmaakt dat de luchtconcentratiemetingen ammoniak niet reageren op emissiereductie door de veehouderij? Nogal wat!
Want hóe oordelen rechters in Nederland? Als de ammoniakconcentratie in de lucht gelijk blijft (of niet daalt), oordeelt de rechter in stikstofzaken in de regel streng en afwijzend ten aanzien van nieuwe vergunningen of versoepelingen, en dwingend richting de overheid om extra maatregelen te nemen …
Ernstig fout
FDF ziet in de reflectie van het PBL vooral een bevestiging, dat de stikstofplannen van Van Essen niet zullen leiden tot ruimte voor boeren, natuurherstel of vergunningverlening. Ook doordat men blijft hangen in AERIUS-berekeningen met ernstige foutmarges en Kritische Depositie Waardes die voortkomen uit niet-wetenschappelijke Natuur Doelanalyses – opgesteld door de onbetrouwbare, linksradicale Ecologische Autoriteit.
Het zijn de zaken die al meermaals benoemd én bewezen zijn. En waar ook Van Essen geen intelligente keuzes in heeft gemaakt, maar zijn persoonlijke ideologie heeft laten spreken.
Verwoestend
De stikstofplannen zullen – en dat constateert ook het PBL – een disproportionele last betekenen voor boeren. Ze zullen de rechtszekerheid voor boeren aantasten, het agro complex om zeep helpen, de economie in Nederland grote schade toebrengen en het gebrek aan vertrouwen in de politiek nog verder verlagen. Verwoestend.
Dat is onvermijdelijk, met een blijk van zo weinig verstand en het totaal omarmen van radicaal linkse ideologie door dit kabinet.
Dat is onvermijdelijk, met deze ramkoers vanuit dom Den Haag.
FDF Bestuur
06 september 2026