Tirannie

Waar zijn ze? De ‘verbeteringen’? De ‘keuzevrijheid voor boeren’? Het ‘perspectief’?

FDF analyseerde de 3 november brieven.

Wie gladde Jaimi gelooft die de media te woord staat, zou de indruk kunnen krijgen dat de brief met bijlages die op 3 november door de minister van LVVN werden gepubliceerd ‘de boeren helpen’, ‘meer duidelijkheid bieden’, ‘versoepelingen inhouden’. Wie de boerenbestuurders zonder ruggengraat hoort die – zonder mandaat van de meerderheid van de boeren – aan tafel bleven zitten, denkt dat misschien ook. Die beweren immers dat er sprake is van versoepelingen en verbeteringen ten opzichte van de brief van 26 juni.

Maar wie de moeite neemt om de brieven (18 + 64 pagina’s) te lezen, weet één ding zeker: van verbeteringen of versoepelingen is geen sprake. Deze D66- ‘landbouwminister’, dit minderheidskabinet en deze ambtenarenkliek hebben slechts één gerecht op het menu staan: het elimineren van de Nederlandse landbouw en veehouderij. En wel zo snel mogelijk.

Selectief en willekeur

En waarvoor? Ideologieën over ‘natuur’ die slechts bestaan in de hoofden van politici en ambtenaren. Ideologieën die – nog steeds – puur en alleen onderbouwd worden met modellen in plaats van wetenschap, feiten en data. Terwijl we allemaal al sinds 2008(!!!) – commissie Trojan – en daarna de commissie Hordijk (2020) en vervolgens het RIVM zelf (2023) – weten dat de modellenwerkelijkheid een grove schending is van de waarheidsvinding en onze burgerrechten. Modellen meten niet, modellen gokken. Terwijl realistische doelstellingen, feiten en waarnemingen leidend zouden moeten zijn als het kabinet daadwerkelijk ‘een goede staat van de natuur’ nastreeft. Generiek beleid hoort daar sowieso niet bij.

Dat die goede staat van de natuur niet het doel is van deze minister en zijn ambtenarenapparaat, blijkt o.a. uit het feit dat voor het reductiedoel van 42 – 46% nog steeds geen enkele ecologische onderbouwing is. Het blijkt ook uit de selectieve uitleg voor de overgang van depositiebeleid naar emissiebeleid en hoe Van Essen ‘uitstoters’ vervolgens heeft laten selecteren:  

In het ‘oude’ beleid – depositiebeleid – kunnen emissies niet worden toegewezen aan één bron na 500 meter. Dus willen Van Essen en het minderheidskabinet overgaan op emissiebeleid, om zogenaamd de emissies te kunnen beperken van álle uitstoters. Oh ja? Alle?

Uitgezonderd

Waarom wordt er dan opnieuw een uitzondering voor luchtvaart ná 900 meter hoogte (30000 voet) gemaakt? Dat was misschien met depositiebeleid en bron aanwijzing nog te rechtvaardigen maar niét als je zogenaamd over wilt stappen op emissiebeleid! De emissie boven de 3000 voet betreft 70% van het totaal. Bij overgang naar emissiebeleid zou emissie boven die hoogte over Nederlands grondgebied wel degelijk mee moeten tellen. Sterker nog: De emissie van alle kerosine die getankt wordt op Nederlandse luchthavens, zou als emissie moeten bijtellen.

Wat verbijsterd bij de ‘maatregelen’ voor de industrie, is dat deze geen enkele inspanning hoeft te leveren op stikstofoxiden (NOx).

En waarom wordt de ammoniakemissie van afvalverwerkers óók uitgezonderd? Die is aanzienlijk! Net als de emissie van riool overstorten. Worden die gemakshalve bij landbouw opgeteld? De brief en bijlage geven geen duidelijkheid.

Waarom valt de emissie van energiebedrijven in een uitzondering? Juist energiebedrijven zijn enorme uitstoters van emissies en broeikasgassen.

Waarom valt er geen woord over de emissie van Defensie?  

Zolang al deze uitstoters buiten beeld mogen blijven van dit kabinet – er bewust voor wordt gekozen om deze niet mee te nemen in de modellen, hebben de maatregelen waarmee de landbouw belast wordt slecht één doel en uitkomst: de landbouw uitfaseren.

Schiphol heeft geen vergunning en mag uitbreiden. Schiphol zit met het aantal vluchten alweer ruim boven het aantal in 2019. Energiebedrijven breiden hun emissies fors uit. Evenals Defensie die zelfs bínnen en boven stikstofgevoelige Natura2000 gebieden haar emissies gaat uitbreiden.  

Door als overheid grote uitstoters bewust buiten beeld te houden, kán de landbouw niet slagen via emissiebeleid. Omdat monitoring en natuurdoelanalyses onvoldoende verbeteringen zien ten aanzien van de opgelegde wensnatuur.  Omdat de inspanningen van de landbouw teniet worden gedaan door groeiende, onzichtbare, grote emissiebronnen.

Uitfaseren

Het enige doel waarvoor dit kabinet emissiebeleid nodig heeft en waar ze met depositiebeleid niet in kunnen slagen – is het uitfaseren van de landbouw en veehouderij. Zo simpel is het. Dat dít het doel is blijkt ook uit het feit dat de borging voor het maatregelenpakket, bestaat uit het afpakken van dier- en fosfaatrechten. Voor geen van de andere sectoren zijn sancties opgenomen in de brieven. (Zoals er ook geen sancties zijn voor terrein beherende organisaties die hun beleidsdoelen niet halen).

Selectief

Van Essen beperkt zijn manipulatief handelen niet tot het selecteren van de uitstoters. Ook met betrekking tot de conclusies in de Reflectie van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), vervormt hij er vrolijk een paar zinnen uit, tot ze hem van pas komen. En zwijgt alle waarschuwingen van het PBL, dood.

• Zo houdt Van Essen vol dat in de zones rondom Natura2000 gebieden, extensieve landbouw mogelijk is. Het PBL-rapport is glashelder: landbouw is in de zones niet meer mogelijk.

Het PBL had bij de publicatie van hun reflectie, nog geen kennis van de forse areaaluitbreiding die in de plannen staan, óf het voornemen van de minister om een forse uitbreiding van de natuurmaatregelen voor beekdalen en grondwaterbeschermingsgebieden af te kondigen waarbinnen hetzelfde regime gaat gelden als in de stikstofgevoelige Natura2000 gebieden en zones. Dit betekent dat een nog véél groter aantal boerenbedrijven gedwongen zal worden hun landbouwactiviteiten te beëindigen, als in het PBL-rapport vanuit is gegaan.

• Van Essen houdt vol dat met een handvol geld, boeren aanpassingen kunnen doen om emissies te beperken. Het PBL stelde al vast dat heel veel boerenbedrijven de aanpassingen niet kunnen betalen en gedwongen worden om te stoppen. Nog los van het feit dat in de brief op geen enkele wijze echt duidelijk wordt, hóe vergunningen voor die aanpassingen op een juridisch haalbare manier moeten worden verkregen.
• Dat ‘stikstof’ slechts de stok is om de gangbare boeren mee van hun land te slaan, blijkt glashelder uit voetnoot 27 in de tekst over hóe deze minister, biologische productie wil uitzonderen: “Biologische en extensieve melkveebedrijven leveren met hun bedrijfsvoering al een positieve bijdrage aan natuur en waterkwaliteit. Het is belangrijk dat de plannen goed aansluiten bij boeren die al veel stappen hebben gezet. Daarom wordt bekeken of de emissienormen aansluiten bij deze bedrijven en of de manier van rekenen rekening houdt met hun bedrijfsvoering. Mogelijk is er een aanpassing van de normen of extra (financiële) ondersteuning nodig. Voor biologische bedrijven is de wens om mogelijk een uitzondering maken op de norm voor de uitstoot van broeikasgassen. Hoe die uitzondering eruit komt te zien, wordt nog uitgewerkt.” Nu de minister toewerkt naar een GVE-norm van 1,5 binnen de zones en 2,6 buiten de zones en voornemens is verdere maatregelen te nemen waarmee bemesten wordt beperkt, is dit dan geoorloofd? Geloofwaardig? Stoten biologisch gehouden koeien geen ammoniak uit? Geen fosfaat en geen methaan? Naast selectief is deze minister ook niet te beroerd om onrust te stoken, als grootmeester in ‘verdeel en heers’.
• Het goochelen met woorden met de intentie om je te belazeren. De wijze waarop Van Essen, de PAS- melders en interimmers aan het ‘gaslighten’ is, is ook een opmerkelijk staaltje. Deze door de overheid van hun legale bedrijfsvoering bestolen groep bedrijven, put hoop uit de woorden: “- samen met alle PAS-melders de komende jaren een oplossing vinden via het Programma Maatwerk PAS-melders.

– het invoeren van een nieuwe referentiesituatie zodra aan de randvoorwaarden is voldaan en het juridisch houdbaar blijkt;” Terwijl de Landsadvocaat in opdracht van LVVN slecht één ding verstaat onder “samen een oplossing vinden” en dat is terug naar je oude-voorheen-vergunde situatie. Omdat – zoals de Landsadvocaat in PAS-zaken bepleitte – alleen die oude situatie de “referentiesituatie kan bieden die voldoet aan de voorwaarden en juridisch houdbaar is”. Dat, en niets anders, willen deze minister en dit ambtelijk apparaat bereiken. Dat is de enige mogelijke uitkomst nu er geen enkel aanknopingspunt in deze brieven staat, wat een andere uitkomst suggereert.

In november 2022 bood FDF de overheid al een juridisch sluitende wijze aan om alle PAS-melders te legaliseren – de Stikstof Depositie Waarde genoemd. Gebrek aan politieke wil stond tussen de PAS-melders en het legaliseren in.

• Van Essen strooit kwistig met zijn ‘kwalitatieve reflectie op de sociaaleconomische impact van zijn maatregelpakket’ en stelt dat deze reflectie onderschrijft, dat het pakket een flinke reductiepotentie heeft. Terwijl een kwalitatieve reflectie niets anders is als een voortzetting van meningen via modellen en interviews. Interviews met zijn klapvee ‘uit de maatschappelijke partijen’ – wie dat ook moge zijn. Maatschappelijke partijen garanderen absoluut geen realistisch denkkader. Integendeel.

Ontbrekende kwantitatieve impactanalyse

Met een kwantitatieve sociaal economische impactanalyse komt Van Essen maar niet. Hij is dat ook niet van plan vóór hij zijn spoedwet door de Tweede Kamer jaagt. Omdat een kwantitatieve impactanalyse, gebouwd wordt op keiharde cijfers, metingen en statistieken. Keiharde cijfers die één ding aan gaan tonen: hoe duizenden boerenbedrijven om zeep worden geholpen. Hoe de totale sector, de periferie en de leefbaarheid op het platteland worden geofferd aan kwakzalverpolitiek: beleid op basis van aannames. ‘Stikstofemissiereductie’ als de hedendaagse ‘wonderolie’.   

De noodzaak om zo snel mogelijk een kwantitatieve sociaal economische impactanalyse af te dwingen, ligt ook in het feit dat dit de enige manier is om de gigantische kosten voor toekomstig natuurbeheer, bloot te leggen. Belastingcenten die opgehoest moeten worden door de samenleving. De natuurambities van dit kabinet en deze overheid gaan miljarden euro’s extra per jaar kosten. Miljarden die ten koste gaan van (ouderen)zorg, onderwijs enz. Extra miljarden die in de bijlage van 3 november al worden toegezegd: de TBO’s die tot nu toe slechte resultaten hebben afgeleverd met hun beheerplannen, worden daarvoor beloond met extra geld in plaats van sancties!

Op Slot

De 3 november brieven geven geen enkele garantie of aanknopingspunten dat via het elimineren van de landbouwsector, ‘Nederland van het slot’ gaat. De uitwerking van de plannen en voornemens schuiven slechts een aanzienlijk deel van de verantwoordelijkheid, uitvoeringslasten en risico’s naar agrarische ondernemers en provincies, terwijl de uitvoerbaarheid, juridische zekerheid en financiële haalbaarheid nog steeds onvoldoende geborgd zijn.  

En waarvoor? De utopieën van een ambtelijk apparaat en meerderheid in de Tweede Kamer (D66, VVD, CDA en PRO) die losgezongen is van alle vormen van realiteit en een onverklaarbaar, gruwelijke afkeer heeft van haar voedselvoorzieners. Dat blijkt uit de gemaakte keuzes, de volstrekt onrealistische voornemens en de onhaalbaarheid van de plannen voor de Nederlandse boeren. Het PBL, accountantskantoor Flynth en wetenschappers stelden dat onafhankelijk van elkaar vast. Plannen die bovendien op geen enkel draagvlak kunnen rekenen in de Nederlandse bevolking – zoals diverse recent afgenomen enquêtes bewijzen.

Voor alleenheerschappij dat zich kenmerkt door geweld, willekeur, onderdrukking en machtsmisbruik hebben we een woord: TIRANNIE.

Accepteer jij – als boer – deze tirannie van D66, CDA VVD en PRO?

Of ben je actiebereid? Wil je strijden voor wat van jou is?

Dan vind je FDF aan je zijde. Maar dan wel met z’n allen. Alleen samen kunnen we dit tij keren.

Alleen samen wíllen wij dit tij keren.

ALL4One.

FDF Bestuur
06 november 2026